Önsöz

Kentlerimiz, uygar yaşam biçimine aşina olmayan bazı insanlar yüzünden giderek yaşanılması ve katlanılması zor yerler haline gelmeye başladılar...

Batılı çağdaş yaşam tarzını ilkel olanlardan ayıran üç temel öge, estetik, hijyen ve düzendir. Yaratıcı, üretici olsun ya da sıradan, salt ilişkisel ve rutin olsun yaşamla ilgili her faaliyetin kökeninde bu ögelere rastlamak mümkündür. Bu etmenler şekilsel, yani somut gereksinimleri karşılar...

İşin soyut yanına gelince kentte uyum içinde yaşamanın sırrı tek bir kelime içinde saklıdır: Saygı. Önce kendine, sonra başkalarına ve çevreye saygı gıpta ettiğimiz batı tarzı uygar hayatın temel ilkesidir...

Güvenlik, temizlik, sessizlik ve huzur içinde yaşamayı istemek her insanın en doğal hakkıdır. Bu hakka saygı göstermek kentli olmanın temel koşuludur...

Trafik kent yaşamında karşılıklı saygıya en çok gereksinim duyulan alanların başında gelmektedir. Çünkü doğrudan insan hayatını, yani güvenliği ilgilendirir...

1. Başkalarının Haklarına Saygı

1.1.   Sınırlı olanakların çok sayıda insan arasında paylaşılması gereken her ortamda sıra oluşturulur, kuyruğa geçilir.

1.1.1.      Sıraya geçmede, oluşturulan kuyruğa varış zamanı önceliği belirler.

1.1.2.      Sıraya aradan girilmez.

1.1.3.      Sırada yalnızca sırada bekleyenin hakkı vardır. Üçüncü kişilerin talepleri de onun üzerinden toptan karşılanmaz.

1.2.   Alışveriş merkezlerindeki arabalar işleri bittikten sonra toplanma yerine bırakılır.

1.3.   Trafikte her türlü kurala uyulur. Aksi takdirde ölüm ile sonuçlanan kazalar yaşanabilir.

1.3.1.      Yaya haklarına saygı kentte trafiğin ilk kuralıdır.

1.3.2.      Okul araçları kutsaldır. Hiçbir şekilde tehlikeye atılmaz.

1.3.3.      Trafik ışıklarına uyulur.

1.3.4.      Kentte araç kullanırken sık sık şerit değiştirilmez.

1.3.5.      Kentte hız sınırı aşılmaz.

1.3.6.      Keyfe göre “U” dönüşü yapılmaz.

1.3.7.      Kent içinde araç ile yapılan dönüşlerde sinyal verilir.

1.3.8.      Araçlarda emniyete alınmamış, tehlike yaratacak yük taşınmaz.

1.3.9.      Kentte binek araç ile hayvan taşınmaz.

1.3.10.  Kaldırımlara park edilmez. Kaldırımlar herhangi bir şekilde işgal edilmez.

1.3.11.  Park etmenin yasak olduğu yerlere, yol üzerine geçici dahi olsa araç bırakılmaz, trafik engellenmez.

1.3.12.  Yayalar yaya geçidini kullanır.

1.3.13.  Trafiğin akışına ters yönde girilmez, araç park edilmez.

1.3.14.  Seyir halindeyken araçtan dışarı çöp atılmaz, tükürülmez.

1.3.15.  Otoparkta özürlü yerine park edilmez.

1.3.16.  Trafikte seyreden araçtan yarı beline kadar sarkılmaz.

1.3.17.  Trafikte ambulansın arkasına takılınmaz.

2. Çevreye ve Komşulara Saygı

2.1.   Gürültü ile çevreye rahatsızlık verilmez.

2.1.1.      Egzostu patlak araç kent içinde kullanılmaz.

2.1.2.      Araç ile patinaj yapılmaz. Ani hızlanma ve fren yapılmaz.

2.1.3.      Zorunlu kalmadıkça kent içinde klakson çalınmaz.

2.1.4.      Kent içinde çevreyi rahatsız edecek şekilde sokak düğünü yapılmaz.

2.1.5.      Komşuları rahatsız edecek şekilde yüksek sesle müzik dinlenmez, herhangi başka bir gürültü yapılmaz..

2.1.6.      Çevredekileri/komşuları rahatsız edecek şekilde yüksek sesle konuşulmaz.

2.2.   Çevre kirletilmez.

2.2.1.      Çöpler ve atıklar evin önünde bırakılmaz; çöp toplama yerlerine bırakılır.

2.2.2.      Çöpler kokmaması için belirli saatlerde çıkarılır.

2.2.3.      Trafikte seyreden araçtan yola çöp atılmaz.

2.2.4.      Yeşilin her türlüsü ezilmez, yok edilmez. Korunur, kollanır.

2.2.5.      Her yeşil alanda piknik/et-mangal yapılmaz. İzin verilen yerlerde yapılır.

2.2.6.      Moloz, eskiyen eşya her boş bulunan yere dökülmez, bırakılmaz.

2.2.7.      Kabuklu yemişler sokakta yenmez, kabukları yere atılmaz.

2.2.8.      Çamurlu ayakkabı ile herhangi bir binaya girilmez. Önce temizlenir.

2.2.9.      Yerlere tükürülmez.

2.2.10.  Kalabalık içinde başkalarını rahatsız edecek şekilde aksırılmaz/öksürülmez.

2.2.11.  Açık havada dahi olsa çevredekilerin rahatsız olabileceği durumlarda sigara, pipo, puro vs. içilmez.

2.2.12.  Her yerde kurbanlık hayvan kesilmez; bu iş için özel hazırlanmış yerlerde kesilir.

2.2.13.  Balkonda mangal yapılmaz.

2.2.14.  Kentte küçük veya büyük baş besi hayvanı beslenmez.

2.2.15.  Kentte hayvanlara eziyet edilmez.

2.2.16.  Belediye tarafından gösterilen yerler dışında ve çocukların önünde kurbanlık hayvan kesilmez.

3. Kendine ve İnsanlara Saygı

             3.1.   İnsanlarla “siz”li hitap tarzı ile konuşulur.

3.2.   Sabahları, başkaları ile karşılaşıldığında “günaydın”, gün içinde “merhaba”, “iyi günler” şeklinde iyi dilek ifadeleri kullanılır.

3.3.   Diş macunu, losyon, parfüm, deodorant kullanmak başkasına olduğu kadar kendine saygının da gereğidir.

3.4.   Her gün bir kere duş alınır.

3.5.   Ev kıyafeti, yatak kıyafeti ile kirli, ütüsüz, bakımsız elbise sokağa çıkılmaz.

3.6.   Erkekler için sakal tıraşsız sokağa çıkılmaz.

3.7.   Görüntü kirliliği yaratacak şekilde balkona çamaşır asılmaz.

3.8.   Evin dış görünüşü bakımsız/boyasız olmaz.

3.9.   Cadde ve sokaklarda kaldırım üzerine sandalye koyarak oturulmaz.

3.10.  Başkaları tarafından duyulacak şekilde yüksek sesle/argo konuşulmaz.

3.11.  Başkasının önünde aile kavgası yapılmaz; eşe, çocuğa fiziksel şiddet uygulanmaz.

3.12.  Denize elbise, pijama, iç çamaşırı vs. ile girilmez; mayo ile girilir.

3.13.  Başkasının çocuğu/bebeği fiziksel temas ile taciz edilmez.

3.14.  Başkasının posta kutusundaki malzeme alınmaz.

3.15.  Başkasının yanında kulak, burun karıştırılmaz.

3.16.  Esnerken ağız kapatılır.

4. Görgü Kuralları

4.1.   Yemek yerken dikkat edilecek konular:

4.1.1.      Çatal sol elde, bıçak sağ elde tutulur.

4.1.2.      Bıçak ile birşey yenmez, ağza sokulmaz. Bıçak yalnız kesmek ve çatala destek olmak için kullanılır.

4.1.3.      Yemek sessiz yenir. Yemek yerken gerek el ve ağız, gerekse elde tutulan çatal, kaşık veya bıçak’tan hiç bir ses çıkarılmaz.

4.1.4.      Yemek yerken ağız kapalı olur.

4.1.5.      Yemeğe el değmez, yemekte el kirletilmez. Yemek çatal, kaşık ve bıçak ile yenir.

4.1.6.      Yemeğe el ile ekmek bandırılmaz. Bandırmak gerekliyse çatal kullanılır.

4.1.7.      Ekmekle ağız silinmez.

4.1.8.      Ekmekler lokmalar halinde el ile kopartılarak ağıza atılır. Lokmalar ağız ile koparılmaz.

4.1.9.      Çay, kahve gibi içecekler kaşıkla karıştırılırken kaşık bardak çeperine vurularak ses çıkartılmaz. İçilmeye başlanmadan önce kaşık bardaktan çıkartılır.

4.1.10.  Her türlü içecek sessizce içilir. Höpürdetilmez, hiçbir ses çıkartılmaz.

4.1.11.  Limon çatal yardımıyla sıkılır.

4.1.12.  Tuzluk, biberlik gibi ortak kulanım malzemeleri alındıkları yere bırakılır. Kirli el ile bunlara dokunulmaz.

4.1.13.  Kürdan masada iken bir el ağzı kapatarak kullanılır. Yürürken kürdanla diş karıştırılmaz.

4.1.14.  Dişlerin arasında kalanları temizlemek için ağız tıslatılmaz.

4.1.15.  Masaya doğru aksırılmaz, tıksırılmaz, hapşurulmaz. Geğirmek, kaşınmak, kulak veya burun karıştırmak, burun çekmek, tırnaklar ile oynamak, elini ayağa değdirmek, kıl koparmak vs. karşıdakini iğrendirecek hareketler yapılmaz.

4.1.16.  Bir şey içerken bir kerede içilmez ve bitirdikten sonra “ohh” gibi sesler çıkarılmaz.

4.1.17.  Sizden ekmek istendiği zaman elinizle değil, ekmek sepeti ile verilir.

4.1.18.  Sofrada insanları iğrendirici, korkutucu, endişelendirici konulardan söz açılmaz.

4.1.19.  Tabakta yemek, bardakta içecekler yarım bırakılmaz.

4.2.   Davetlerde dikkat edilecek konular:

4.2.1.      Nezle olduğunuz zamanlarda yemeğe gitmemek en doğrusudur. Mecbur kalıp da mutlaka burnunuzu silmeniz gerektiğinde başınızı hafif yana çevirerek, yanınızdakine “affedersiniz” diyerek sessizce işinizi hallediniz.

4.2.2.      Yemekte düşürülen çatal alınmaz, yenisi istenir.

4.2.3.      İkram edilen her ne olursa olsun, beğenilmemiş olsa bile büyük bir memnuniyetle teşekkür edilir.

4.2.4.      Ev sahibinin tüm dikkatine rağmen yemekten çıkan istenmeyen bir şey göstermeden alınmalı, üzerini bir şeyle örtülmelidir.

4.2.5.      Yemek yerken bardağın çok kirlenmemesi için sık sık peçete ağıza dokundurulmalıdır.